Free4Win ฉบับนี้ขอแนะนำซอฟต์แวร์เสรีที่มีประโยชน์ในด้านการศึกษาวิชาดาราศาสตร์เป็นอย่างยิ่ง ชื่อโปรแกรม Celestia ครับ เป็นซอฟต์แวร์ที่พัฒนาและเผยแพร่ตามแนวทางโอเพ่นซอร์ส ภายใต้ข้อตกลงและเอกสารสิทธิ์แบบ General Public License ( GPL ) เช่นเดียวกับ ลีนุกซ์ หรือซอฟต์แวร์โอเพ่นซอร์สอื่นๆที่เรารู้จักกันดี
Celestia เป็นชื่อที่มีความหมายว่า "ดินแดนในจินตนาการที่อยู่บนท้องฟ้า" ซึ่งช่างเหมาะสมกับคุณสมบัติของโปรแกรมนี้จริงๆ เพราะ Celestia เป็นโปรแกรมที่สามารถสร้างภาพจำลองของอวกาศ
( Space Simulation ) ได้ในแบบเวลาจริง ( Real Time ) ทำให้เราสามารถสัมผัสกับประสบการณ์ในอวกาศแบบ 3 มิติได้อย่างสมจริง ด้วยเทคโนโลยีการแสดงผลแบบ OpenGL ซึ่งเป็นเทคโนโลยีระบบเปิดจึงทำให้ซอฟต์แวร์ตัวนี้สามารถรันได้กับคอมพิวเตอร์ทุกระบบ ( Cross Platforms ) ไม่ว่าจะเป็น MS Windows ,Mac OS หรือ Linux ก็ตาม
ต้นกำเนิดของ Celestia เริ่มต้นขึ้นในปี คศ. 2001 จากแรงบันดาลใจและการสร้างสรรค์ของ
Mr. Chris Laurel โปรแกรมของ WA Computer,Seattle ที่ต้องการสร้างโปรแกรมจำลองสภาพในอวกาศให้ผู้ชมในเวิร์ดไวด์เว็บสามารถท่องไปได้ทุกๆ แห่งในอวกาศ และต้องรู้สึกว่าได้เคลื่อนที่ไปยังจุดหมายที่ต้องการได้อย่างอิสระและสมจริงที่สุด ไม่ใช่เป็นการเปิดหน้าเอกสารที่ละหน้าๆ อย่างที่เป็นอยู่ในการค้นหาข้อมูลในเอนไซโครปีเดีย แต่จะต้องเหมือนกับการบินไปในอวกาศที่เป็นสภาพ 3 มิติอย่างแท้จริง ( ไม่มีจุดอ้างอิงว่าด้านไหนเรียกว่าด้านบน ล่าง ตะวันออกหรือตะวันตก ) คุณจะสามารถบินจากโลกผ่านดวงจันทร์ทะลุออกไปนอกกาแลคซี่ทางช้างเผือกไปสู่กาแลคซี่อื่นได้ตามที่ต้องการ
มีผู้คนมากกว่า 1600 คนที่เข้าร่วมเป็นสมาชิกในฟอรั่มของ Celestia และโปรแกรมนี้ถูกดาวโหลดไปแล้วมากกว่า 2.2 ล้านสำเนา คุณก็สามารถเป็นส่วนหนึ่งของสังคมนี้ได้เช่นกัน รวมทั้งสามารถดาวน์โหลดตัวโปรแกรมและเอกสารได้ที่ http://www.shatters.net
รูปที่ 1 เว็บไซต์อย่างเป็นทางการของ Celestia
หากคุณต้องการใช้งานโปรแกรม Celestia กับวินโดส์ 98/ME/2000/XP ให้ดาวน์โหลดไฟล์ชื่อ celestia-win32-1.3.2.exe มาแล้วทำการติดตั้งได้อย่างง่ายดายโดยมีขั้นตอนให้เราคลิ๊ก Next ไปเรื่อยๆ เท่านั้น อย่างไรก็ตามการใช้งานถ้าจะให้เหมาะควรมีการเชื่อมต่ออินเตอร์เน็ตไว้ในขณะใช้งานเพื่อความสะดวกในการอ้างอิงจากแหล่งข้อมูลเสริมจากภายนอก นอกจากนี้ยังควรใช้เมาส์ที่มีลูกล้อหรือ Scrolling Mouse เพื่อความสะดวกในการย่อขยายภาพวัตถุต่างๆ หรือจะให้การเรียนสนุกมากยิ่งขึ้นก็ควรมี Joystick ด้วยจะยิ่งดี
รูปที่ 2 ลักษณะการติดตั้งไม่ยุ่งยากเพราะเป็น Wizard ตั้งแต่เริ่มต้นจนจบ
สำหรับคุณสมบัติของเครื่องที่ผู้เขียนทดลองใช้นั้น มีสเปคค่อนข้างต่ำเพื่อให้แน่ใจว่าจะสามารถใช้ได้กับเครื่องรุ่นเก่าได้เป็นส่วนใหญ่ คือ ใช้ระบบปฏิบัติการวินโดวส์ 98SE ซีพียู Celeron 466 MHz หน่วยความจำแรม 128MB ความจุฮาร์ดดิสก์ประมาณ 8.4 GB และใช้ชิปแสดงผล S3 Trio3D 4MB เท่านั้น ก็สามารถใช้งานได้เป็นอย่างดี
หลังจากติดตั้งแล้วจะได้ไอค่อนรูปดาวเคราะห์ 2 ดวงบนเดสทอปของท่าน เมื่อดับเบิ้ลคลิ๊กเริ่มใช้งานก็จะมีภาพเริ่มต้นที่โลกของเราเอง ( Earth ) ดังรูปที่ 3 การควบคุมภาพ ( หรือก็คือการเคลื่อนที่ในอวกาศ ) ทำได้โดย
คลิ๊กเมาส์ซ้ายพร้อมกับลากจะเป็นการเลื่อนไปในทิศทางที่ต้องการ
คลิ๊กเมาส์ขวาพร้อมกับลากจะเป็นการหมุนวัตถุ ( เช่น หมุนโลกเพื่อชมด้านที่เป็นกลางวัน )
คลิ๊กเมาส์ซ้ายบนภาพวัตถุในอวกาศ จะเป็นการเลือกสนใจวัตถุนั้น ( สนุกมากเมื่อเราคลิ๊กไปบนดาวดวงที่สว่างมากๆ แล้วพบว่าเป็นดาวเคราะห์ที่เรารู้จัก )
คลิ๊กเมาส์ขวาบนวัตถุ จะเป็นการเรียกเมนูลัดจะมีคำสั่งย่อยๆ อีก เช่น Goto จะบินไปยังวัตถุนั้นทันที Info จะเป็นการเปิดเว็บบราวเซอร์แล้วแสดง
รายละเอียดของวัตถุนั้นๆ ให้ทราบ เป็นต้น
รูปที่ 3 เริ่มต้นง่ายๆ จากเมนู Navigation
เมนูด้านบนของหน้าต่างโปรแกรมจะมีอยู่หลายคำสั่ง แต่ถ้าจะเริ่มต้นใช้งานในระยะแรกควรเริ่มที่เมนูที่สองคือ Navigation ( การควบคุมการเดินทาง ) คำสั่งที่น่าสนใจคือ Sync Orbit Selection จะทำให้ภาพของคุณเริ่มเคลื่อนที่ตามแนวโคจรของวัตถุที่เลือกไว้ ดวงดาวโดยรอบจะเริ่มเคลื่อนที่รวมทั้งวัตถุของคุณก็จะเริ่มหมุนรอบตัวเอง
คำสั่งที่สำคัญอีกหนึ่งคำสั่งก็คือ Solar System Browser
เมื่อกดเลือกแล้วจะมีกรอบข้อมูลให้คุณเลือกชื่อวัตถุที่อยู่ภายในระบบสุริยจักวาล ได้แก่ ดาวเคราะห์ ดวงจันทร์บริวารและวัตถุในอวกาศต่างๆ เช่น สถานีอวกาศ ISS หรือกล้องถ่ายภาพอวกาศฮับเบิ้ล ซึ่งช่วยให้คุณบิน (Travelling) ไปยังแต่ละแห่งที่คุณสนใจได้อย่างรวดเร็วทันทีที่กดปุ่ม Center ,Goto และ Close ตามลำดับ
รูปที่ 4 ตัวเลือกของ Solar System Browser
นอกจากการใช้งานขั้นต้นดังที่ได้กล่าวมาแล้วนั้น คุณสามารถศึกษาการใช้งานปุ่มต่างๆ เพิ่มเติมได้อีกจากเมนู Help / Control ซึ่งรวบรวมปุ่มสำคัญๆ ไว้ให้ทราบ เช่น ปุ่ม * จะเป็นการสลับหรือพลิกเพื่อหันกลับไปดูทิศตรงกันข้ามกับวัตถุที่กำลังเลือกอยู่ คงน่าสนุกไม่น้อยถ้าจะมองดูโลกในมุมที่มองมาจากดวงจันทร์หรือสถานีอวกาศ ISS
ความรู้ที่จะได้จากการท่องไปยังวัตถุต่างๆ ในอวกาศนั้น หาได้จากข้อมูลที่อยู่มุมบนซ้ายมือของจอภาพ มีข้อมูลที่น่าสนใจ เช่น ชื่อของวัตถุนั้น เส้นผ่าศูนย์กลาง ขนาดมวล ความสว่างเมื่อเทียบกับดวงอาทิตย์ ระยะทาง เป็นต้น นอกจากนี้เมื่อคลิ๊กขวาเพื่อเข้าเมนู Info แล้ว โปรแกรมจะเปิดเว็บบราวเซอร์ขึ้นแล้วเข้าสู่เว็บไซต์ http://www.nineplanets.org เพื่อแสดงข้อมูลรายละเอียดของดาวเคราะห์นั้นๆ ให้ทราบอย่างละเอียดสมบูรณ์ในหน้าเอกสารเดียว
รูปที่ 5 ข้อมูลเพิ่มเติมที่เชื่อมโยงมาจากเว็บไซต์ภายนอก
ถ้าท่านสนใจข้อมูลประเภทภาพถ่าย เมื่อคลิ๊กไปบนภาพประกอบของดาวเคราะห์นั้นจะเชื่อมโยงท่านไปที่ http://www.msss.com ซึ่งมีภาพถ่ายจริงให้ชมอีกมากมาย เช่น ภาพถ่ายดาวอังคารจะเป็นภาพจากยานไวกิ้ง มีข้อมูลด้านวงโคจร เส้นผ่าศูนย์กลาง มวลของดาวเคราะห์ เสียงประกอบที่เกี่ยวข้องให้ได้ฟังอีกด้วย เช่น ตัวอย่างการออกเสียงเรียกชื่อวัตถุนั้นในภาษาอังกฤษ หรือเสียงบรรยายสั้นๆ นอกจากนี้ยังมีประวัติการสำรวจดาวเคราะห์ดวงนั้นให้ศึกษาและติดตามซึ่งอัพเดตอยู่เสมอ สังเกตได้จากข้อมูลดาวอังคารได้กล่าวถึงยานสำรวจ Spirit และ Opportunity ไว้ด้วย แน่นอนว่าจะต้องมีจุดเชื่อมโยงไปสู่ข้อมูลเพิ่มเติมของยานสำรวจทั้งสองนี้ให้ผู้ศึกษาได้ค้นคว้าต่อเนื่องไปอีกมากเท่าที่ต้องการ
จะเห็นได้ว่า Celestia เป็นซอฟต์แวร์เสรี ( Free Software ) ที่มีคุณค่าอย่างยิ่งต่อการจัดการเรียนการสอนวิชาดาราศาสตร์ ช่วยให้เกิดความเข้าใจที่เป็นรูปธรรมอย่างชัดเจน เป็นสื่อการเรียนรู้ที่มี
ปฏิสัมพันธ์กับผู้เรียนโดยตรงในแบบมัลติมีเดียที่กระตุ้นความสนใจแก่ผู้เรียนที่ครูผู้สอนสามารถบูรณาการเข้ากับสาระวิชาอื่นๆได้อีกไม่ว่าจะเป็นวิชาคอมพิวเตอร์ วิทยาศาสตร์ คณิตศาสตร์ หรือภาษาอังกฤษ จึงเหมาะสมที่จะนำโปรแกรมนี้มาใช้ประกอบการเรียนในโรงเรียนตามแนวทางการจัดการเรียนรู้ที่ยึดผู้เรียนเป็นสำคัญ
ท่านสามารถแลกเปลี่ยนความคิดเห็นและดาวน์โหลดโปรแกรมนี้ได้จากเว็บไซต์ของผู้เขียนที่ http://www.itdestination.com/free4win/
|
