linux training in Thailand
| Home | Articles | Download | Free Linux Tips | Resources | Training | Web Link | Linux Training English|
| Courses | Schedule | Price & Promotion | Map | Customer Ref. | Instructors | Certification | FAQ | Registration Form |
สถาบันฯ ขอแจ้งปิดทำการระหว่างวันที่ 27 -31 กรกฏาคม 2558 และเปิดทำการปกติวันที่ 3 สิงหาคม 2558
We are on vacations 5 days in July 27-31, 2015 Please contract Line ID : nok_fly or e-mail : info@itdestination.com
ITDestination จะปิดปรับปรุงเว็บไซต์ ตั้งแต่วันที่ 7 - 9 มิถุนายน 2556
อาจจะทำให้ใช้งานไม่ได้ในบริการ Webboard Freetips และ E-Learning จึงขออภัยในความไม่สะดวกมา ณ ที่นี้
สถาบันฯ ขอแจ้งปิดทำการวันที่ 22-28 กุมภาพันธ์ 2560 และจะเปิดทำการปกติในวันที่ 1 มีนาคม 2560
กรณีติดต่อส่งข้อความมาที่ Facebook: LinuxITDestination หรือ e-mail: info@itdestination.com ซึ่งจะติดต่อกลับประมาณ 17.00 น.
ผู้ลงทะเบียนอบรมสามารถทำข้อสอบ online ในช่วงที่มาอบรมเพื่อทบทวนความรู้ ทำได้ไม่จำกัดจำนวนครั้ง มีข้อเฉลยที่ถูกต้องแนะนำ
สอบถามรายละเอียดโทร 089 890-5494 >>> อ่านรายละเอียด... คลิ๊ก

A-Z สารพัดเครื่องมือหากินลีนุกซ์เซิร์ฟเวอร์

โดย ธีรภัทร มนตรีศาสตร์ RHCE,LPIC-2


เป็นที่ทราบกันดีว่าภายในลีนุกซ์เซิร์ฟเวอร์แต่ละดิสทริบิวชั่นจะมีโปรแกรมสารพัดให้มาใช้งานกันมากมาย จนผู้ดูแลระบบหลายๆ ท่านเริ่มรู้สึกว่า เจ้าโปรแกรมนับร้อยๆ ตัวที่มีอยู่ในเครื่องเซิร์ฟเวอร์ของเรามันมีอะไรกันบ้าง แต่ละโปรแกรมจะใช้ประโยชน์อย่างไร บางท่านเมื่อถึงเวลาอยากจะใช้งานบางอย่างก็ไม่รู้จะเริ่มต้นอย่างไรเพราะเปิดหน้าจอของเจ้าลีนุกซ์มาทีไรก็เป็นหน้าตาซื่อๆ เป็นคอนโซลดำๆ หรือไม่ท่านผู้ดูแลระบบรุ่นใหม่ที่นิยมเดสทอปแบบกราฟฟิกก็แกว่งเมาส์ไปทั่วทุกซอกทุกมุมเพื่อเสาะหาโปรแกรมที่ต้องการจนตาลายไปหมด ปัญหาของเราคงไม่ใช่เรื่องที่จะไม่มีโปรแกรมที่ต้องการเพราะซอฟต์แวร์โอเพ่นซอร์สในโลกนี้มีมากพอที่ตอบสนองความต้องการของเราได้แทบครบทุกด้าน สาเหตุที่ผู้เขียนกล่าวเช่นนี้เพราะซอฟต์แวร์โอเพ่นซอร์สเป็นซอฟต์แวร์ที่บรรดาผู้ใช้ ( ที่มีความสามารถทางการพัฒนาโปรแกรม ) ร่วมกันสร้างออกมาเพื่อใช้งานกันเอง ดังนั้นถ้าโปรแกรมนั้นเป็นที่นิยมจริงๆ มันจะต้องอยู่ภายในเครื่องของเรานั่นแหละ ( ถ้าลงโปรแกรมครบทุกแพคเกจ ) หรือบางดิสทริบิวชั่นก็เปิดโอกาสให้เราดาวน์โหลดและติดตั้งโปรแกรมเพิ่มเติมผ่านเครือข่ายอินเตอร์เน็ตได้อย่างง่ายดาย เพราะฉะนั้นปัญหาหนึ่งของผู้ใช้งานลีนุกซ์ทั้งหลายก็คือ ยังไม่ทราบว่าเรามีเครื่องไม้เครื่องมืออะไรบ้าง ที่ตรงตามจุดประสงค์การใช้งานของเรา ผู้เขียนเองได้รับคำถามอยู่เสมอๆ ในการอบรมสัมนาทำนองที่ว่า "โปรแกรมอะไรที่ใช้ทำอย่างนี้ได้บ้าง?" หรือ "ถ้าผมต้องการใช้ลีนุกซ์ทำอย่างนี้จะได้หรือเปล่า" จึงเป็นที่มาของการจดบันทึกรายชื่อโปรแกรมที่ท่านผู้ดูแลระบบไม่ว่ามือเก่าหรือมือใหม่ทั้งหลายมีความสนใจเอาไว้ และจะมาแนะนำกัน แต่ขอจำกัดไว้ว่าจะเป็นโปรแกรมเฉพาะที่ให้มาพร้อมกับ Fedora Core1 Linux เป็นหลัก โดยจะนำเสนอเรียงตามลำดับตัวอักษรภาษาอังกฤษ A ถึง Z กันเลย A -arpwatch เริ่มต้นที่อันดับแรกก็เป็นคำถามที่ผู้เข้าอบรมถามมากที่สุดจริงๆ เรียกได้ว่า "มีทุกกรุ๊ป" ครับ คือ ทำอย่างไรที่จะทราบได้ว่า โฮสต์ใดในระบบเครือข่ายของเรามีการเปลี่ยนแปลงหมายเลขไอพีไปโดยพลการ มีโปรแกรมใดที่จะช่วยสอดส่องดูแลแทนเราได้บ้าง ถ้าคุณประสบปัญหาเดียวกันนี้ โปรแกรม arpwatch จะช่วยคุณได้เพราะเจ้าโปรแกรมตัวนี้จะช่วยเก็บบันทึกข้อมูลของโฮสต์ทั้งหมายในเครือข่ายของเราเป็นชุดๆ โดยจับคู่ระหว่าง หมายเลขไอพีกับหมายเลขฮาร์ดแวร์ประจำตัวอุปกรณ์อีเธอร์เน็ต ( ที่เรียกกันว่า Hardware Address หรือ MAC Address )


รูปที่ 1 รายงานทางอีเมล์จาก arpwatch
หลังจากบันทึกไว้แล้ว จะคอยตรวจดูว่ามีการเปลี่ยนแปลงไปหรือไม่ เช่น เครื่องที่มี MAC Address 12:34:56:78:9A:BC ปรกติมีหมายเลขไอพีเป็น 10.0.0.1/8 แต่ต่อมากลับเปลี่ยนไปมีไอพีเป็นค่าอื่นไป ซึ่งอาจจะเกิดจากยูสเซอร์พยายามตั้งค่าคอนฟิกด้วยตนเอง โปรแกรมจะส่งอีเมล์มาเตือนผู้ดูแลระบบได้โดยอัตโนมัติ โปรแกรม arpwatch จึงมีการทำงานที่อยู่ในโปรแกรมประเภท "ระบบตรวจจับการบุกรุกทางเครือข่าย" หรือ Network Intrusion Detection System ( NIDS ) B - bgpd BGP หรือ Border Gateway Protocol เป็น routing protocol แบบ Path vactor ที่มีคุณสมบัติเป็น Exterior gateway protocol ( EGP ) ขึ้นต้นด้วยคำศัพท์หลายๆ คำอย่างนี้อย่าเพิ่งเบื่อนะครับ เพราะว่าเจ้า bgpd นี่แหละที่จะช่วยให้คุณสร้างเราต์เตอร์ชั้นดีได้ด้วยลีนุกซ์เซิร์ฟเวอร์ ดังนั้นถ้าหน่วยงานของคุณกำลังต้องการอุปกรณ์ที่ทำหน้าที่เช่นนี้ล่ะก็ อาจจะลองปลุกชีพเจ้าโปรแกรม Daemon ที่ชื่อ bgpd นี้ขึ้นมาใช้งานดูแล้วจะเห็นว่าลีนุกซ์ก็มีความสามารถด้าน dynamic routing protocol ที่น่าสนใจไม่น้อยเลย C - cpan ทีนี้ย้ายมาดูสถานการณ์ของการติดตั้งซอฟต์แวร์บ้าง ซึ่งเป็นงานที่ผู้ดูแลระบบหลายๆ ท่านออกอาการเบื่อหน่ายมากที่เดียว เพราะเมื่อไปดาวน์โหลดโปรแกรมต่างๆ มาใช้งาน กลับต้องเจอกับปัญหาในขั้นตอนของการคอมไพล์และติดตั้ง พอติดขัดขึ้นมาก็ทำเอามึนไปหลายตลบ ในหลายๆ กรณีโปรแกรมที่พัฒนาด้วยภาษา Perl อาจจะยังมีส่วนประกอบของโปรแกรมไม่เพียงพอจึงทำให้ไม่สามารถติดตั้งได้ เจ้า CPAN นี้แหละคือผู้ช่วยที่จะทำให้เราสามารถดาวน์โหลดโมดูลของ Perl มาได้อย่างสะดวก เมื่อทราบทางออกแล้วต่อไปนี้คุณคงจะติดตั้งโปรแกรมต่างๆ ที่ใช้โมดูลภาษา Perl เป็นส่วนประกอบได้ไม่ยากอีกแล้ว D - dig เรื่องของ Domain Name Resolution หรือที่เรียกกันติดปากว่า DNS resolve นับว่ามีส่วนสำคัญในระบบเครือข่ายของเราไม่น้อยไปกว่าเรื่องโปรโตคอล IP หรืองานบริการอื่นๆ เลย dig เป็นเครื่องมือสำคัญที่จะช่วยให้เราจำลองการ DNS Query ไปยังเครื่อง DNS Server ได้หลากหลายเงื่อนไข ซึ่งถือว่าเป็นงานที่ผู้ดูแลระบบจะต้องเอาใจใส่เป็นพิเศษ และเจ้า dig นี้กำลังจะมาทดแทนการใช้คำสั่ง nslookup ในเวลาอันใกล้นี้ ดังนั้นผู้ดูแลระบบเครือข่ายลีนุกซ์ควรเริ่มทำความรู้จักกับ dig ได้แล้วครับ E - efax สลับมาดูในด้านงานที่เสริมการใช้งานลีนุกซ์หรือ Productivity Application กันบ้าง หลายๆ ท่านต้องการรับส่ง FAX ด้วยลีนุกซ์ ซี่งเป็นที่ทราบกันดีว่าจะช่วยลดการใช้กระดาษในสำนักงานได้เป็นอย่างดี เจ้าโปรแกรม efax นี่แหละที่เป็นพระเอกอยู่ในลีนุกซ์เซิร์ฟเวอร์ของเรา ลองใช้งานดูแล้วคุณจะติดใจ F - ftpls ,ftpcopy การสำเนาไฟล์ หรือดาวน์โหลดไฟล์จาก FTP Server เป็นงานที่ผู้ดูแลระบบมักจะต้องเกี่ยวข้องปฏิบัติอยู่เกือบทุกวัน แต่การใช้โปรแกรม FTP Client ต่างๆ เช่น คำสั่ง ftp ธรรมดา หรือ ncftp เป็นรูปแบบที่ต้องพิมพ์คำสั่งโต้ตอบแบบ Interactive กับโฮสต์ที่อยู่ไกลออกไป การทำงานที่เป็นลักษณะ batch ก็ทำได้ยาก ปัญหานี้แก้ไขได้ง่ายมากครับ ด้วยคำสั่ง ftpls และ ftpcopy คุณสามารถเรียกดูรายชื่อไฟล์ของ FTP Server ได้ด้วยคำสั่งในบรรทัดเดียว เมื่อเห็นไฟล์ที่ต้องการแล้วก็สามารถสั่งดาวน์โหลดทั้งไดเร็คทอรี่ได้ด้วยคำสั่งเดียว ถ้าเป็นงานที่ต้องทำซ้ำอยู่เป็นประจำก็สามารถเขียนเป็นสคิปต์ไว้ได้เลย สะดวกกว่ามากเลยใช่ไหมครับ G - gftp สำหรับกรณีที่อยากใช้งาน FTP แบบโต้ตอบแบบง่ายๆ โดยอยู่ในสภาพแวดล้อมแบบกราฟฟิก โปรแกรม gftp เป็นโปรแกรมที่มี User Interface เหมือนโปรแกรมยอดนิยมในวินโดวส์ เช่น WS-FTP หรือ Cute-FTP ที่สามารถอัพโหลดดาวน์โหลดไฟล์ได้ง่ายแบบลากแล้วปล่อย แต่ที่โดดเด่นมากคือความสามารถในส่วน bookmark ซึ่งสามารถบันทึกตำแหน่งไฟล์ที่เราใช้บ่อยๆ ไว้ได้ ยิ่งช่วยให้สะดวกน่าใช้มากทีเดียว


รูปที่ 2 โปรแกรม GUI FTP Client ( gftp )
H - host คำสั่ง host เป็นอีกหนึ่งคำสั่งที่ใช้บ่อยมากสำหรับผู้ดูแลระบบเครือข่ายลีนุกซ์ เพราะจะเป็นการทดสอบระบบ Domain Name Service ได้อย่างรวดเร็ว ช่วยในการค้นหาข้อบกพร่องของระบบ นอกจากนี้ยังสามารถ Dump ข้อมูลของ DNS ทั้งหมดได้อย่างง่ายดาย เมื่อเทียบกับ dig แล้ว host จะมีความหลากหลายน้อยกว่า แต่ใช้งานง่าย และตรงไปตรงมากว่า
    ตัวอย่าง
# host www.yahoo.com
# host -a yahoo.com
I - iproute2 iproute2 ไม่ใช่คำสั่งเดี่ยวๆ อย่างเช่นที่ผ่านมานะครับ แต่เป็นชื่อของกลุ่มโปรแกรมที่ทำหน้าที่สนับสนุนด้านต่างๆ เกี่ยวกับระบบเครือข่ายของลีนุกซ์ ซึ่งมีการทำงานใกล้ชิดกับระดับเคอร์เนลโมดูลมากเป็นพิเศษ งานขั้นสูงหลายๆ อย่าง เช่น การกำหนด routing table การกำหนดค่า matrix ของ route การจัดลำดับความสำคัญของแพคเกตข้อมูล การเข้ารหัสและถอดรหัสแพคเกต ไปจนถึงการจำกัดแบนด์วิธของอินเทอร์เฟส ล้วนเป็นความสามารถพิเศษของซอฟต์แวร์ชุดนี้ที่น่าสนใจอย่างยิ่ง การศึกษา iproute2 ถึงแม้จะมีความซับซ้อน แต่ก็สามารถนำมาใช้ประโยชน์ได้อย่างคุ้มค่า J - jwhois ขั้นตอนหนึ่งของการจัดวางระบบอินเตอร์เน็ตเซิร์ฟเวอร์ คงหนีไม่พ้นการจดทะเบียนชื่อโดเมน ( domain name ) ซึ่งบริการ Whois เป็นงานที่จะต้องตรวจสอบอย่างสม่ำเสมอ ตั้งแต่เริ่มจัดตั้งโดเมน ไปจนถึงการบำรุงรักษาในภาวะที่เต็มไปด้วยมลพิษจากเหล่าแครกเกอร์ jwhois เป็นโปรแกรมยูทิลิตี้ที่เหนือกว่าคำสั่ง whois ธรรมดา ซึ่งมี option หลากหลายให้เลือกใช้งาน K - ksconfig ผู้ดูแลระบบที่ต้องทำการติดตั้งลีนุกซ์เซิร์ฟเวอร์เป็นจำนวนคราวละมากๆ หรือต้องติดตั้งระบบปฏิบัติการซ้ำบ่อยๆ ( เช่น การทำงานทดลอง งานวิจัยพัฒนา ) คงรู้สึกเบื่อหน่ายที่จะต้องปฏิบัติขั้นตอนการติดตั้งลีนุกซ์ที่ซ้ำซากน่าเบื่อหน่าย Redhat/Fedora จึงพัฒนาเทคนิค KickStart ขึ้นเพื่อลดภาระ และอำนวยความสะดวกด้านการติดตั้งนี้โดยเฉพาะ โดยจะเปิดโอกาสให้สามารถกำหนดรายละเอียดการติดตั้งไว้ล่วงหน้า แล้วใช้รูปแบบนี้ในการติดตั้งแต่ละครั้งได้โดยไม่ต้องคอยตอบคำถามทีละหน้าจอ การสร้างไฟล์คอนฟิกสำหรับการติดตั้งแบบ Kickstart หรือไฟล์ ks.cfg นี้จะประกอบไปด้วยข้อความต่างๆ มากมาย ยากต่อการเขียนด้วยตนเอง โปรแกรม ksconfig จะเข้ามาช่วยงานในส่วนนี้ เช่น กำหนดรายชื่อแพคเกตที่ต้องการจะติดตั้ง กำหนดการแบ่งพาร์ทิชั่น รวมไปถึงการเลือกวิธีการติดตั้ง เช่น การติดตั้งผ่านระบบเครือข่ายแทนที่จะติดตั้งผ่านแผ่นซีดีรอมตามปรกติ การรันสคริปต์ก่อนและหลังการติดตั้ง เป็นต้น


รูปที่ 3 โปรแกรม ksconfig ช่วยสร้างระบบ KickStart
L - lokkit ไฟร์วอลล์ เป็นสิ่งจำเป็นสำหรับลีนุกซ์เซิร์ฟเวอร์ทุกเครื่อง เนื่องจากความปลอดภัยเบื้องต้นต้องเริ่มต้นจากระบบไฟร์วอลล์นี้เอง ถึงแม้ว่าโปรแกรม lokkit มีอินเทอร์เฟสแบบ Text User Interface ก็ตามแต่ก็ใช้งานง่าย ช่วยให้ผู้ดูแลระบบเลือกเปิดบริการที่สำคัญๆ ได้ง่าย นอกจากนั้นยังยินยอมให้ผู้ใช้งานระบุงานบริการ หรือ TCP port ที่ต้องการเปิดเพิ่มเติมอีกด้วย หลังจากยืนยันความต้องการทั้งหมดแล้ว lokkit จะสร้างโค๊ดสำหรับโปรแกรม iptables ขึ้นในแบบ Connection Tracking หรือที่รู้จักกันอีกชื่อหนึ่งว่า Stateful Inspection ถึงแม้ lokkit จะเป็นโปรแกรมเล็กๆ แต่ก็ช่วยให้งานของผู้ดูแลระบบง่ายขึ้นมาก


รูปที่ 4 โปรแกรมช่วยสร้างกฏของไฟร์วอลล์ Lokkit
M - mc mc หรือ Midnight Commander เป็นโปรแกรมที่มีอินทอร์เฟสคล้ายคลึงกับโปรแกรม NC หรือ Norton Commander ที่โด่งดังในยุคระบบ MS-DOS มาก แต่มีฟังชั่นเกี่ยวกับ Unix เพิ่มเติมขึ้น โดยทำหน้าที่เป็นโปรแกรมบริหารจัดการไฟล์และไดเร็คทอรี่ ช่วยให้ผู้ใช้เกิดความสะดวกในการสำเนาไฟล์ ลบ ย้าย หรือจัดการอื่นๆ มากกว่าการพิมพ์คำสั่งบรรทัด นอกจากนี้ mc ยังมีความสามารถที่จะติดต่อกับ FTP หรือ NFS Server ได้อีกด้วย โดยเรียก
# mc ftp://ftp.mycom.com


รูปที่ 5 โปรแกรมช่วยจัดการไฟล์ไดเร็คทอรี่ mc
N - netstat "ผมอยากทราบสถานะต่างๆ เกี่ยวกับระบบเครือข่ายของลีนุกซ์เซิร์ฟเวอร์ จะใช้คำสั่งอะไรบ้างครับ?" คำถามเช่นนี้เกิดขึ้นอยู่เสมอ คำตอบที่ได้รับบางครั้งเล่นเอาคนที่เพิ่งเริ่มต้นศึกษาลีนุกซ์หน้ามุ่ยไปได้เหมือนกัน เพราะมีคำสั่งมากมายที่ต้องจดจำ คำสั่ง netstat เป็นคำสั่งที่มีความสามารถมากมายรวมอยู่ในคำสั่งเดียว ลองมาดูกันว่ามันทำอะไรได้บ้าง
ตัวอย่างคำสั่งงาน
# netstat -lnt หรือ # netstat -lnu แสดงหมายเลขพอร์ตที่เปิดให้บริการอยู่
# netstat -rn แสดง Kernel routing table
# netstat -rC แสดง routing cached table
# netstat -acแสดงความเคลื่อนไหวของ connection จากภายนอก
# netstat -s แสดงข้อมูลสถิติแบ่งตาม packet ชนิดต่างๆ
# netstat -iแสดงข้อมูลสถิติแบ่งตาม interface
O - ospfd โปรโตคอล OSPF ( Open Shortest Path First ) เป็น Dynamic routing protocol เช่นเดียวกับ BGP แต่เป็นชนิด link state และอยุ่ในกลุ่ม IGP ( Interior Gateway Protocol ) ซึ่งเจ้าโปรแกรม Daemon ตัวนี้จะทำให้ลีนุกซ์เซิร์ฟเวอร์มีคุณสมบัติกลายเป็นเราเตอร์เพื่อควบคุมเส้นทางเดินของแพคเกตในเครือข่ายที่ซับซ้อนได้ หากองค์กรของคุณมีเครือข่ายที่ซับซ้อนแยกย่อยเป็นพื้นที่กระจัดกระจายหลายพื้นที่แล้วล่ะก็ ลองหยิบ ospfd มาใช้ดูนะครับ P - privoxy ถ้าคุณต้องการเพิ่มประสิทธิภาพการเข้าสู่เว็บไซต์ต่างๆ ด้วยความปลอดภัยไม่ว่าจะเป็นการใช้งานภายในเดสทอปของคุณเอง หรือจะเป็นการแชร์ใช้งานกันในเครือข่าย Privoxy เป็นอีกหนึ่งทางเลือกสำหรับผู้ที่ต้องการพร๊อกซี่เซิร์ฟเวอร์ขนาดเล็ก แต่มีคุณสมบัติพิเศษ โดยเฉพาะการป้องกันกรอบหน้าต่างโฆษณาที่ชอบ pop-up ขึ้นมากวนใจ Q - quota ถ้าคุณจัดตั้งลีนุกซ์เซิร์ฟเวอร์ขึ้นมาไม่ว่าจะเป็นเซิร์ฟเวอร์ที่มีหน้าที่ให้บริการแก่ผู้ใช้ทั่วไปโดยตรง ( เช่น SAMBA ,FTP ,Web Server ) หรือจะเป็นเซิร์ฟเวอร์ชนิดที่ให้บริการพื้นฐานและไม่เกี่ยวข้องกับผู้ใช้โดยตรงก็ตาม ( เช่น DNS Server ,DHCP Server ) การจำกัดการใช้เนื้อที่ดิสก์ด้วยระบบ Quota เป็นสิ่งจำเป็นเสมอ ทั้งนี้เพราะเป็นการลดความเสี่ยงในด้านความปลอดภัยจากการ Spam หรือ Resource Utilization รวมไปถึงการคอนฟิกที่ทำให้สูญเสียเนื้อที่จัดเก็บข้อมูลจากตัวผู้ติดตั้งคอนฟิกระบบเองด้วย นอกจากจะช่วยจำกัดเนื้อที่ดิสก์แล้วระบบ Quota ยังช่วยในการมอนิเตอร์ระบบดิสก์ได้อีกด้วย R - routed จากที่ได้แนะนำ bgpd และ ospfd ให้ได้รู้จักบ้างแล้วในตอนต้น ถ้าคุณสนใจการสร้างลีนุกซ์เป็นเราเตอร์แต่ไม่ต้องการใช้งานโปรโตคอลที่ซับซ้อนมากนัก เพราะอาจจะเป็นเครือข่ายที่มีขนาดเล็ก มีเครือข่ายย่อยๆที่ต้องเชื่อมต่อกันเพียง 3-4 เครือข่าย อาจจะลองหันมาทำความรู้จัก routed บ้าง ซึ่งเป็น daemon ที่ทำหน้าที่ควบคุมการทำงานของ routing protocol ที่ดูแลง่ายที่สุดคือ RIPv1 S - smbclient ถึงจะใช้งานลีนุกซ์เซิร์ฟเวอร์แล้วก็ตาม แต่คงหลีกเลี่ยงไม่ได้ที่จะต้องทำงานร่วมกับระบบปฏิบัติการวินโดวส์ เครื่องมือที่จะช่วยให้คุณทำงานร่วมกับวินโดวส์เซิร์ฟเวอร์ได้โดยไม่ติดขัด คงหนีไม่พ้นโปรแกรม smbclient โดยเป็นการใช้งานในแบบ Command line ที่สั่งงานอย่างตรงไปตรงมาและไม่ต้องง้อระบบแสดงผล X Window รูปแบบการใช้งานที่นิยมใช้งานกันมีดังนี้
ตัวอย่างคำสั่งผลของคำสั่ง
# smbclient -L win-pcแสดงทรัพยากรของเครื่อง win-pc
# smbclient //win-pc/share เข้าสู่แชร์โฟลเดอร์ share ของเครื่อง win-pc
# smbclient //win-pc/printer1 -Nสั่งพิมพ์ไฟล์ /etc/services ออกทางเครื่อง
-c 'print - ' < /etc/services พิมพ์ printer1 ของเครื่อง win-pc
T - tcpdump โปรแกรม tcpdump เป็นเครื่องมือด้านเครือข่ายที่ทำหน้าที่เป็น packet sniffer โดยอาศัยการทำงานร่วมกับไลบรารี่ PCAP โดยจะทำงานร่วมกับ Network Interface ในโหมด Promiscuous คล้ายกับเป็นผู้ดักจับหรือแอบฟังความเคลื่อนไหวในระบบเครือข่าย tcpdump มี option ให้เลือกปรับวิธีการทำงานและกรองเฉพาะโปรโตคอลที่เราสนใจเท่านั้นได้อีกด้วย จึงเป็นเครื่องมือที่ผู้บริหารระบบเครือข่ายนิยมมากที่สุดโปรแกรมหนึ่ง U - up2date การอัพเดตแพคเกจต่างๆ ในเครื่องลีนุกซ์เซิร์ฟเวอร์ให้ทันสมัยเป็นภาระงานที่ผู้ดูแลระบบจะต้องเร่งค้นหาวิธีทำให้เป็นกิจกรรมที่ดำเนินไปอย่างอัตโนมัติมากที่สุด มิฉะนั้นอาจนำมาซึ่งความเสี่ยงต่อข้อผิดพลาดหรือถูกโจมตีทางช่องโหว่ต่างๆ ของโปรแกรมหรือเคอร์เนลในระบบของเราได้ up2date เป็นซอฟต์แวร์ที่จะช่วยแบ่งเบาภาระเหล่านี้ให้กับเราได้ แต่ในปัจจุบัน up2date เป็นบริการหลังการขายที่เปิดให้บริการสำหรับสมาชิก ( ลูกค้า ) ของ RedHat Enterprise Linux V - VNC โปรแกรม vnc server และ vnc client เป็นบริหาร VNC ( Virtual Network Computing ) ที่ยินยอมให้ผู้ใช้บริการสามารถเข้ามาใช้งานลีนุกซ์เซิร์ฟเวอร์ได้จากระยะไกล ( Remote Access ) โดยมีการแสดงผลเป็นกราฟฟิก เนื่องจาก VNC เป็นระบบเปิด ดังนั้นผู้ใช้จึงสามารถใช้บริการ VNC ได้ทั้งระหว่างเครื่องลีนุกซ์ด้วยกันหรือระหว่างเครื่องลีนุกซ์กับเครื่องที่เป็นวินโดวส์ก็ย่อมได้ W - wget สำหรับนักทดลองซอฟต์แวร์ที่ชื่นชอบการดาวน์โหลดโปรแกรมจากอินเตอร์เน็ต จะต้องแวะเวียนหยิบเจ้า wget นี้มาใช้งานอยู่บ่อยๆ อย่างแน่นอน ด้วยขนาดที่กระทัดรัด ใช้งานบน Command line แบบง่ายๆ สนับสนุนการดาวน์โหลดแบบแบ่งการทำงานเป็นส่วนย่อยๆ หากการดาวน์โหลดถูกขัดจังหวะลง ก็สามารถเริ่มดาวน์โหลดต่อจากจุดเดิมได้ โดยไม่ต้องเริ่มต้นใหม่ทั้งหมด ทำให้ wget เป็นขวัญใจชาวลีนุกซ์เลยก็ว่าได้ X - xinetd xinetd เป็นโปรแกรมประเภท TCP Wrappers ที่ช่วยป้องกันการเข้าถึงบริการด้านเครือข่ายต่างๆ ของลีนุกซ์เซิร์ฟเวอร์ในแบบ Host Access Control เช่น telnet ,POP3 ,IMAP เป็นต้น รวมทั้งยังสามารถกำหนดเงื่อนไขอื่นๆ ได้อีกมากมาย เช่น ควบคุมการใช้งานด้วยช่วงเวลา การจำกัดการโจมตีในแบบ DoS ( Denial of Services ) นอกจากนี้ยังมีความสามารถในด้านการทำ Port Redirection และ Encryption อีกด้วย นับว่าเป็นเครื่องมือที่อเนกประสงค์จริงๆ Y - yum หลายๆ ท่านที่อยากใช้บริการอัพเดตแพคเกจอัตโนมัติเช่นเดียวกับที่ up2date มีให้บริการแก่ Red Hat Enterprise Linux ไม่ต้องผิดหวังอีกต่อไป เพราะ yum เป็นโปรแกรมที่จะช่วยเหลืองานด้านนี้ได้เช่นเดียวกัน ขอเพียงมี internet connection เท่านั้น Fedora Linux ก็จะได้รับการปรับปรุงแพคเกจให้ทันสมัยได้เช่นกัน Z - Zebra Zebra หรือในปัจจุบันได้แตกโครงงานออกเป็นซอฟต์แวร์โอเพ่นซอร์สที่ชื่อว่า quagga เป็นฟรีซอฟต์แวร์ที่จะช่วยบริหารจัดการโปรโตคอล dynamic routing โดยสนับสนุนโปรโตคอล BGP4 ,BGP4+ ,OSPFv2 ,OSPFv3 ,RIPv1 ,RIPv2 และ RIPng ถ้าคุณต้องการสร้างเราเตอร์จากลีนุกซ์เซิร์ฟเวอร์ แน่นอนว่า Quagga เป็นทางเลือกที่เหมาะสมที่สุด เครื่องมือหากินบนลีนุกซ์เซิร์ฟเวอร์ที่นำมาเสนอแนะให้รู้จักกันนี้ เป็นเพียงส่วนน้อยจากจำนวนฟรีซอฟต์แวร์ทั้งหมดที่กำลังขมักเขม้นพัฒนากันทั่วโลก ลำพังในฐานะผู้ใช้งานยังสัมผัสได้ถึงความยิ่งใหญ่ของสังคมโอเพ่นซอร์ส ประโยชน์ของลีนุกซ์เซิร์ฟเวอร์จะถูกนำมาใช้ในองค์กรของท่านได้อย่างเต็มที่หรือไม่ คุณผู้อ่านซึ่งเป็นผู้ดูแลระบบเครือข่ายเท่านั้นที่จะเลือกว่าจะคว้าโอกาสนี้ไว้หรือไม่ พบกับแนวคิดการพัฒนาองค์กรด้วยซอฟต์แวร์โอเพ่นซอร์สเพิ่มเติมได้ที่เว็บไซต์ของผู้เขียนนะครับ http://www.itdestination.com ฉบับนี้สวัสดีครับ